Yüksek Katlı Binalarda Yangın Tesisatı ve PRV Kullanımının Önemi

Yüksek katlı binalarda yangın güvenliği, standart yapılara göre çok daha karmaşık mühendislik çözümleri gerektirir. Bunun en önemli nedenlerinden biri, su basıncının katlara göre ciddi şekilde değişmesidir. Yanlış tasarlanmış bir yangın tesisatı, yangın anında sistemin çalışmamasına veya tesisat ekipmanlarının zarar görmesine neden olabilir.

Bu yazıda, yüksek katlı binalarda kullanılan yangın tesisatı basınç zonlaması sistemini, PRV (Basınç Düşürücü Vana) ve ZCV (Zone Control Valve) bileşenleri üzerinden detaylı şekilde ele alıyoruz.

Yüksek Katlı Binalarda Basınç Problemi

Yangın pompaları, tüm binayı besleyebilmek için yüksek basınçlı su üretir. Ancak bu basınç:

• Alt katlarda aşırı yüksek
• Üst katlarda ise normal veya düşük seviyelerdedir

Eğer bu fark doğru şekilde yönetilmezse; alt katlardaki sprinkler, vana ve borular zarar görebilir, üst katlarda ise yangın anında yeterli su çıkışı sağlanamaz. Bu nedenle basınç zonlaması kritik bir tasarım unsurudur.

Sistem Nasıl Çalışır?

Yangın Pompası (Fire Pump)

• Binanın en alt seviyesinde yer alır
• Sisteme yüksek basınçlı su sağlar
• Tüm katlar ana dikey kolon (riser) üzerinden beslenir

Alt Katlar – Yüksek Basınç Bölgesi

Alt katlarda pompa basıncı doğrudan hissedildiği için su basıncı oldukça yüksektir. Bu nedenle bu bölgelerde PRV (Pressure Reducing Valve – Basınç Düşürücü Vana) kullanılır.

PRV’nin görevleri; su basıncını güvenli seviyeye düşürmek, sprinkler ve tesisat ekipmanlarını korumak ve standartlara uygun çalışma sağlamaktır. Bu vanalar genellikle Zone Control Valve (ZCV) ile birlikte kullanılır.

Üst Katlar – Normal Basınç Bölgesi

Üst katlarda yükseklik nedeniyle su basıncı zaten düşüktür. Bu nedenle bu katlarda PRV kullanılmaz, yalnızca Zone Control Valve (ZCV) ile kontrol sağlanır.

Neden PRV Sadece Alt Katlarda Kullanılır?

PRV’ler yalnızca yüksek basınçlı alt zonlarda kullanılmalıdır. Üst katlara PRV eklenmesi, yangın anında su debisini düşürebilir ve bu durum ciddi riskler oluşturur. Bu yaklaşım uluslararası yangın standartlarında da kabul görmüş bir mühendislik prensibidir.

Sonuç

Yüksek katlı binalarda yangın tesisatı tasarımı, yalnızca ekipman seçimi değil, doğru mühendislik yaklaşımı gerektirir. PRV ve ZCV gibi kontrol elemanlarının doğru konumlandırılması, yangın güvenliğini artırır ve sistemin uzun ömürlü çalışmasını sağlar.