Merkezi Isıtma Sistemlerinde 15°C Asgari Isınma Sınır Değeri Nedir?

15 °C Sınırı Nereden Geliyor?

Hüküm, 14 Nisan 2008 tarihli ve 26847 (mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Isıtma ve Sıhhi Sıcak Su Sistemlerinde Isınma ve Sıhhi Sıcak Su Giderlerinin Paylaştırılmasına İlişkin Yönetmelik’te yer alır. Yönetmeliğin 5. maddesinin 6. fıkrasına göre merkezî sistemlerle ısıtılan bağımsız bölümlerdeki mahal sıcaklıkları asgari 15 °C olacak şekilde ayarlanır.

Aynı maddenin bir önceki fıkrası, tüketilen enerjiyi sınırlandırabilmek için merkezî ısıtmalı binalarda TS EN 215’e uygun termostatik radyatör vanası kullanılmasını ister. Yani kullanıcı termostatik vanayla odalarını istediği gibi kısabilir; ancak yönetmelik, bağımsız bölümün sıcaklığının 15 °C’nin altına inecek şekilde ayarlanmamasını öngörür.

15 °C Ne Anlama Gelir, Ne Anlama Gelmez?

• Bir alt sınırdır, konfor sıcaklığı değildir. 15 °C, dairenin oturulacak sıcaklıkta tutulması gerektiği anlamına gelmez; ısıtmanın kısıldığı ya da hiç kullanılmayan bölümlerde bile inilmemesi gereken en düşük değerdir.
• Bir ceza değildir. Amacı kullanıcıyı cezalandırmak değil; binanın, tesisatın ve komşu dairelerin zarar görmesini önlemektir.
• Sayaçlar bu sınırı denetlemez. Kalorimetre ve ısı pay ölçer oda sıcaklığını ayarlamaz; tüketilen ısıyı ya da ısıdaki payı ölçer. 15 °C, tesisatın ve vanaların ayarına ilişkin bir kuraldır.

Komşular Arası Isı Dengesi Neden Önemlidir?

Merkezi ısıtmalı bir binada daireler duvar, döşeme ve tavanla birbirine bağlıdır. Isıtması tamamen kapatılan bir daire soğudukça alt, üst ve yan komşularından sürekli ısı çeker. Komşuların bu kaybı karşılamak için harcadığı ek ısı onların sayaçlarına yazılır; soğuk dairenin kullanıcısı ise bu ısıdan giderine katılmadan yararlanır. Sonuç, dengesiz ve adaletsiz bir gider dağılımıdır.

15 °C sınırı bu noktada komşular arasında bir tampon sıcaklık görevi görür. Amaç bireysel kullanım özgürlüğünü kısıtlamak değil, merkezi sistemin bir bütün olarak çalışmasını korumaktır.

15 °C Sınırı Neden Önemlidir?

• Yapının korunması: Soğuk yüzeylerde yoğuşma, nem ve küf oluşma riskini azaltır.
• Tesisat güvenliği: Soğuk havalarda boru ve radyatörlerde donma riskini azaltır.
• Komşu daireler: Bir dairenin ısı kaybının diğer dairelerin yüküne binmesini sınırlar.
• Sistem dengesi: Merkezi ısıtma sisteminin daha kararlı çalışmasına yardımcı olur.

Isınma Giderinin Paylaşımına Nasıl Yansır?

Aynı yönetmeliğin 8. maddesine göre merkezî ısıtma sistemlerinde toplam ısıtma giderinin:

• %70’i bağımsız bölümlerin ölçülen ısı tüketimlerine göre,
• %30’u ise ortak kullanım mahalleri, sistem kayıpları, asgari ısınma ve işletme giderlerinden kaynaklanan ısı gideri olarak bağımsız bölümlerin kullanım alanlarına göre

paylaştırılır. Bölgesel ısıtma sistemlerinde bu ortak pay %20’dir. Yönetmelikte asgari ısınma için ayrı bir kalem ya da formül tanımlanmamıştır; bu gider, her dairenin alanı oranında ödediği ortak payın içinde sayılır. Bu nedenle hiç ısıtma kullanmayan bir daire de ortak payı öder; çünkü binanın ortak ısısından ve komşu dairelerden gelen ısıdan yararlanır.

Paylaşımın bütün adımları için Merkezi Isıtma Fatura Gider Paylaşımı Nasıl Yapılır? rehberimize bakabilirsiniz.

Uygulamada asgari tüketim hesabı

Bazı binalarda paylaşım esaslarına ek bir adım konur: ölçülen tüketimi, dairenin 15 °C civarında kalması için gereken ısının çok altında kalan dairelere bir asgari tüketim yazılır. Bu yöntemlerden birinde binadaki dairelerin metrekare başına ortalama tüketimi, iklim bölgesine ve aya göre belirlenen bir oranla çarpılır; sonuç dairenin alanıyla çarpılarak asgari tüketim bulunur. Dairenin ölçülen tüketimi bu değerin altındaysa hesapta asgari tüketim esas alınır.

Bu hesap yönetmelikte formül olarak yer almaz; uygulanıp uygulanmadığı ve oranların ne olduğu binanın paylaşım esaslarına göre belirlenir. Oranlar bölgeye ve aya göre değiştiği için 15 °C tek başına bir tüketim miktarı değil, bu hesabın dayandığı alt sınır referansıdır. Dükkân, boş daire ya da ticari birim gibi bölümlerin hesap dışında tutulup tutulmayacağı da aynı esaslarla belirlenir. Isı gider paylaşımı hizmetimizde asgari ısınma uygulaması bina bazında, yönetimin tercihine göre kullanılır. Kendi binanızda nasıl uygulandığını paylaşım bildiriminizden ya da bina yönetiminizden öğrenebilirsiniz.

15 °C Sınırı Tesisatta Nasıl Korunur?

Kalorimetreler ve ısı pay ölçerler tüketimi ölçer, sıcaklığı ayarlamaz. Sınırın korunması tesisatın doğru kurulmasına ve dengelenmesine bağlıdır:

• Hidrolik denge: Debi ayarlı kollektörler ve balans vanaları her daireye ve devreye tasarlanan debinin ulaşmasını sağlar. Dengesiz bir tesisatta bazı daireler kazan çalışırken bile yeterince ısınmaz. Ayrıntı için Debi Ayarlı Kollektör Ne İşe Yarar? sayfamıza bakabilirsiniz.
• Termostatik radyatör vanaları: Yönetmeliğin istediği TS EN 215’e uygun vanalar, oda sıcaklığını ayarlayarak tüketimin sınırlanmasını sağlar.
• Ölçüm: Daire girişinden tek hatla beslenen dairelerde tüketim kalorimetre ile ölçülür (Kalorimetre Nedir?). Radyatörlerin ayrı kolonlardan beslendiği binalarda her radyatöre ısı pay ölçer takılır (Isı Pay Ölçer Nasıl Okunur?). Ölçüm doğru olmadan ne %70’lik tüketim payı ne de asgari ısınma hesabı sağlıklı yapılabilir.