Petekte ve Radyatördeki Hava Nasıl Atılır? Otomatik Hava Alma Yöntemleri

Peteklerde ve Radyatörlerde Neden Hava Oluşur?

Tesisat suyunda çözünmüş halde hava bulunur. Su ısındıkça bu hava kabarcık olarak ayrışır ve tesisatın en yüksek noktalarında, yani çoğunlukla peteklerin üst kısmında ve üst kattaki peteklerde toplanır. Şu durumlar hava oluşumunu artırır:

• Tesisata yeni su basılması ya da su takviyesi yapılması,
• Sistemin ilk kez çalıştırılması, bakım, onarım veya petek değişiminden sonra yeniden doldurulması,
• Rakor, vana ya da purjörlerdeki küçük kaçaklar.

Petekte Hava Olduğu Nasıl Anlaşılır?

• Peteğin üst kısmı soğuk, alt kısmı sıcaktır.
• Petekten ya da borulardan su sesi, fokurdama veya tıslama gelir.
• Kombi ya da kalorifer çalıştığı halde oda geç veya yetersiz ısınır.

Her soğuk petek havalı değildir. Peteğin tamamı soğuksa kapalı bir vana, tıkalı bir hat ya da tesisattaki dengesizlik de neden olabilir. Alt kısmı soğuk, üst kısmı sıcak bir petekte ise sorun genellikle hava değil, peteğin dibinde biriken tortudur.

Petek Havası Adım Adım Nasıl Alınır?

1. Kombiyi kapatın ve peteklerin soğumasını bekleyin. Böylece sıcak suyla yanma riski azalır; pompa durduğunda hava da peteğin üst kısmında toplanır.
2. Petek vanalarının açık olduğunu kontrol edin.
3. Purjörün altına bez ya da küçük bir kap koyun. Purjör, peteğin üst köşesindeki küçük hava alma vidasıdır.
4. Purjörü yavaşça açın. Modele göre purjör anahtarı ya da düz tornavida kullanılır. Saat yönünün tersine çeyrek ya da yarım tur çevirmek genellikle yeterlidir; vidayı tamamen sökmeyin.
5. Önce havanın, ardından kesintisiz suyun gelmesini bekleyin. Tıslama kesilip kabarcıksız su akmaya başladığında peteğin havası alınmıştır.
6. Purjörü kapatın. Sıkın ama aşırı zorlamayın; vida ve conta zarar görebilir.
7. İşlemi diğer peteklerde tekrarlayın. Çok katlı evlerde üst kattaki peteklere özellikle bakın; hava tesisatın yüksek noktalarında toplanır.
8. Tesisat basıncını kontrol edin ve gerekiyorsa su takviyesi yapın.

Not: Peteğinizde higroskopik otomatik purjör (ör. CALEFFI 5080 serisi) takılıysa hava almak için anahtar gerekmez: başlığı tam kapalı konumdan 1 tur geri çevirin, su gelince yeniden tam kapatın. Purjörün havayı kendiliğinden atması için başlığın tam kapalı olması gerekir.

Hava aldıktan sonra kombi basıncı kaç olmalı?

Hava alırken tesisattan bir miktar su da çıktığı için basınç düşer. Kombinin göstergesindeki basınç, kombi kılavuzunda belirtilen aralıkta olmalıdır; çoğu kombide tesisat soğukken önerilen değer 1 ile 2 bar arasındadır. Basınç düşükse kombinin doldurma musluğundan yavaşça su takviyesi yapın. Fazla doldurduysanız bir peteğin purjöründen biraz su alarak basıncı düşürebilirsiniz.

Takviyeden sonra kombiyi çalıştırın ve bir süre sonra petekleri yeniden kontrol edin; ısınan sudan yeni hava ayrışacağı için işlemi tekrarlamanız gerekebilir. Basınç sık sık düşüyorsa tesisatta kaçak olabilir; bu durumda servise başvurun.

Merkezi ısıtmalı binalarda

Merkezi sistemde de dairedeki peteğin havası aynı yöntemle purjörden alınır; ancak tesisat basıncı kazan dairesinden yönetilir. Petekten sürekli hava geliyorsa ya da petekler hiç ısınmıyorsa durumu bina yönetimine veya sistemin bakımını yapan firmaya bildirin. Daire girişindeki kalorimetre “hava” ya da “akış yok” uyarısı veriyorsa kodların anlamına Kalorimetre Hata Kodları rehberimizden bakabilirsiniz.

Otomatik Hava Alma Purjörü Nedir?

Otomatik purjör (otomatik hava tahliye vanası), tesisatta biriken havayı kullanıcı müdahalesi olmadan dışarı atan küçük bir vanadır. Şamandıralı modellerde, gövde suyla doluyken şamandıra yukarıda durur ve çıkışı kapalı tutar. Hava biriktikçe su seviyesi düşer, şamandıra aşağı iner ve çıkış açılarak hava atılır; ardından su seviyesi yükselir ve çıkış yeniden kapanır.

Peteklere takılan bazı küçük modellerde şamandıra yerine nemle şişen (higroskopik) diskler kullanılır: diskler ıslakken şişip çıkışı kapatır, hava geldiğinde kuruyup büzülür ve havanın çıkmasına izin verir. Modeller için otomatik hava tahliye vanası kategorimize bakabilirsiniz.

Peteklerde kullanılan purjörCALEFFI 1/2" Radyatörler İçin Otomatik Higroskopik Purjör

• Otomatik çalışma: Başlık tam kapalı konumdayken çalışır. İçindeki selüloz lifli diskler suyla ıslanınca hacmi yaklaşık %50 artar ve çıkışı kapatır; petekte hava biriktiğinde diskler kurur, büzülür ve hava dışarı atılır.
• Elle hava alma: Başlık tam kapalı konumdan 1 tur geri çevrilir ve su gelene kadar hava atılır. Sistem doldurulurken en çok bu yol kullanılır.
• Bakım: Üretici, sert ya da filtrelenmemiş suyun diskleri zamanla bozabileceğini belirtir ve kartuşun en az 36 ayda bir değiştirilmesini önerir. Kartuş, petekteki su boşaltılmadan değiştirilebilir.
• Bağlantı ölçüsü: 5080 serisi 1/8", 1/4", 3/8" ve 1/2" bağlantıyla üretilir; peteğinizdeki purjör yuvasının ölçüsüne göre seçilir.

Ürünü incele →

Otomatik Purjör Nerelere Takılır?

• Yerden ısıtma kollektörleri: Kollektörün gidiş ve dönüş barasının ucunda otomatik purjör bulunur; döşemedeki uzun borularda biriken hava buradan atılır. Kollektörün görevi için Debi Ayarlı Kollektör Ne İşe Yarar? sayfamıza, ayar adımları için Debi Ayarlı Kollektör Ayarı rehberimize bakabilirsiniz.
• Tesisatın yüksek noktaları: Kolon tepeleri, dikey boruların üst uçları ve havanın toplandığı kıvrımlar.
• Kazan ve kombi çevresi: Kazan ya da kombi çıkışında, hava ayırıcıyla birlikte.
• Sık hava yapan petekler: Elle çalışan purjör yerine peteğe uygun bir otomatik purjör takılabilir. Peteklerde bu iş için higroskopik diskli CALEFFI 1/2" otomatik purjör kullanılabilir; elle açılan purjörün yerine peteğin purjör yuvasına takılır.

Montajda dikkat edilecekler

• Şamandıralı purjörler dik konumda takılır; yan ya da ters takılan purjör hava atamaz ve su kaçırabilir.
• Purjörün altına kapatma musluğu konursa purjör, tesisat boşaltılmadan sökülüp değiştirilebilir.
• Birçok modelde üstteki küçük kapak çalışma sırasında gevşek bırakılır; tamamen sıkılırsa purjör hava atamaz. Ürünün montaj talimatına uyun.
• Tesisat suyundaki tortu zamanla purjörün su kaçırmasına yol açabilir; kaçıran purjör temizlenmeli ya da değiştirilmelidir.
• Montajı ve tesisat basıncının ayarını yetkin bir tesisatçıya yaptırın.

Hava Ayırıcı: Otomatik Purjörün Tamamlayıcısı

Otomatik purjör, tesisatın belli noktalarında toplanmış serbest havayı atar. Suyla birlikte dolaşan mikro kabarcıkları yakalamak için ise kazan ya da kombi çıkışına hava ayırıcı takılır. Hava ayırıcı, kabarcıkları su akışından ayırır ve üzerindeki purjörden dışarı atar. Büyük ve merkezi tesisatlarda hava ayırıcı ile tortu (çamur) ayırıcı birlikte kullanılarak hem hava hem pislik sorunu azaltılır. Modeller için hava ve tortu ayırıcı kategorimize bakabilirsiniz.

Otomatik Hava Almanın Faydaları

• Petekler ve döşeme boruları havasız çalıştığı için ısınma daha dengeli olur.
• Elle hava alma ihtiyacı azalır.
• Havalı çalışan pompanın gürültüsü ve zorlanması azalır.
• Tesisatta hava kaynaklı su sesleri azalır.

Otomatik hava alma her tesisatta zorunlu değildir. Ancak yerden ısıtma, geniş daireler ve merkezi ısıtma gibi elle hava almanın zor olduğu tesisatlarda bakımı kolaylaştırır. Tesisat ürünleri için mekanik tesisat, teknik ürünler ve yerden ısıtma ürünleri kategorilerimize; petek başına sıcaklık kontrolü için Termostatik Radyatör Vanası rehberimize bakabilirsiniz.