Merkezi Isıtma Fatura Gider Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Önce Binanızın Sistemini Belirleyin

• Isıtma ve sıcak su tek kazandan, boylerle: Önce sıcak suya giden yakıt hesaplanıp toplam giderden ayrılır; kalan tutar ısıtma gideridir.
• Kat istasyonlu sistem: Sıcak su merkezde değil, her dairedeki kat istasyonunda üretilir.
• Yalnız ısıtma: Merkezi sistem sıcak su üretmiyorsa giderin tamamı ısıtma gideridir ve doğrudan %70 / %30 hesabına geçilir.
• Yalnız sıcak su (ısıtmanın kapalı olduğu aylar): Kazan yalnız sıcak su ürettiği için doğalgaz gideri genellikle sıcak su gideri olarak ele alınır ve sıcak su sayaçlarındaki tüketime göre paylaştırılır.

Boylerli Sistemde Hesap Adım Adım

1. Sıcak suya giden yakıtı hesaplayın

Isıtma ve sıcak su aynı kazandan karşılanıyorsa yönetmeliğe göre ısıtmanın payı, toplam tüketimden sıcak suyun tüketimi çıkarıldıktan sonra kalan kısımdır. Sıcak su için harcanan yakıt şu formülle bulunur:

By = 1,20 × V × (tw − 10) ÷ Hu

• By: Sıcak su için harcanan yakıt (doğalgazda m³)
• V: Binada tüketilen sıcak su hacmi (litre)
• tw: Sıcak su sıcaklığı (°C)
• Hu: Yakıtın alt ısıl değeri (doğalgazda kcal/m³); yönetmeliğe göre yakıtı sağlayan kuruluştan alınır.

Formüldeki 1,20 ve 10 sayıları yönetmelikte sabit olarak yer alır. Bulunan yakıt miktarı yakıt birim fiyatıyla (F) çarpılınca binanın toplam sıcak su gideri çıkar: M = By × F. V yerine 1.000 litre yazılırsa 1 m³ sıcak suyun maliyeti bulunur.

2. Sıcak su giderini dairelere dağıtın

Yönetmeliğe göre merkezi sıcak su giderlerinin tamamı, dairelerin ölçülen sıcak su tüketimine göre paylaştırılır. Dairenin payı, binanın sıcak su gideri ile dairenin sıcak su sayacındaki tüketimin binadaki bütün sıcak su sayaçlarının toplamına oranının çarpımıdır.

3. Kalan ısıtma giderini %70 ve %30 olarak ayırın

Toplam doğalgaz giderinden sıcak su gideri çıkarılınca binanın ısıtma gideri kalır; yönetmelik bu tutarı M ile gösterir. Yönetmeliğin 8. maddesine göre:

• %70’i dairelerin ölçülen ısı tüketimine göre,
• %30’u ortak kullanım mahalleri, sistem kayıpları, asgari ısınma ve işletme giderleri karşılığı olarak dairelerin kapalı kullanım alanına göre paylaştırılır.

Merdiven sahanlığı, giriş holü ve ısıtma merkezi gibi ortak mahallerde tüketim ölçülmez; bu mahallerin ısısı, borulardaki kayıplar, asgari ısınma ve işletme giderleri bu %30’luk kısımla karşılanır. Asgari ısınma için 15 °C Asgari Isınma Sınır Değeri Nedir? yazımıza bakabilirsiniz. Her dairenin alan payı şöyle hesaplanır:

Alan payı = 0,30 × M × (A ÷ At)

A dairenin kapalı kullanım alanı, At binadaki bütün dairelerin kapalı kullanım alanları toplamıdır (m²).

4. %70’lik tüketim payını ölçüm cihazına göre dağıtın

Bu adım dairelerde hangi cihazın kullanıldığına göre değişir ve iki cihazın değerleri birbirine karıştırılmaz.

Kalorimetre (ısı sayacı) kullanılan binada: Kalorimetre, daireye giren suyun debisini ve gidiş–dönüş sıcaklık farkını ölçerek tüketimi kWh ya da MWh gibi bir enerji birimiyle gösterir. Dairenin tüketim payı:

Tüketim payı = 0,70 × M × (S ÷ St)

S dairenin kalorimetresinde dönem içinde okunan tüketim (son okuma ile önceki okuma arasındaki fark), St binadaki bütün kalorimetrelerin tüketimleri toplamıdır. Bütün daireler kalorimetreyle ölçülüyorsa bu hesap, %70’lik tutarı toplam kWh’e bölüp bir kWh birim fiyatı bulmak ve bunu her dairenin kWh tüketimiyle çarpmakla aynı sonucu verir. Kalorimetrenin çalışma şekli için Kalorimetre (Isı Sayacı) Nedir? rehberimize bakabilirsiniz.

Isı pay ölçer kullanılan binada: Pay ölçer her radyatöre takılır ve ekranında kWh değil, birimsiz bir pay değeri gösterir. Yönetmeliğe göre dairenin tüketimi, dairedeki bütün pay ölçerlerin okunmasıyla bulunur:

Tüketim payı = 0,70 × M × (S1 + S2 + … + Sn) ÷ St

S1…Sn dairedeki her pay ölçerde okunan değer, St binadaki bütün pay ölçerlerde okunan değerlerin toplamıdır. Pay ölçer değerleri yalnız aynı binadaki diğer pay ölçerlerle karşılaştırıldığında anlam taşır; radyatörün gücüne ve tipine göre katsayılarla düzeltilmeleri gerekebilir. Ayrıntılar için Isı Pay Ölçer Nasıl Okunur? rehberimize bakabilirsiniz.

Farklı cihazların bir arada olduğu binalar

Bir binada bazı daireler kalorimetreyle, bazıları pay ölçerle ölçülüyorsa kalorimetrelerin kWh değerleri ile pay ölçerlerin birimsiz değerleri toplanamaz; ikisi farklı büyüklüklerdir ve tek bir “toplam ısı tüketimi” oluşturmaz. Yönetmelik (Madde 7/5) bu durumda önce bütün tüketimin ölçülmesini, ardından tüketimi aynı ekipmanla ölçülen kullanıcı gruplarının paylarının belirlenmesini ister. Yani önce her ekipman grubunun payı bulunur, sonra her grup kendi içinde kendi cihazlarının değerleriyle paylaştırılır.

Örnek Hesaplar

Aşağıdaki sayılar yalnız yöntemi göstermek için seçilmiştir; gerçek bir binaya ait değildir. İki örnekte de sıcak su gideri ayrıldıktan sonra kalan ısıtma gideri M = 100.000 TL, binadaki toplam kapalı kullanım alanı 4.000 m², örnek dairenin alanı 120 m²’dir. Dairenin sıcak su payı bu tutarlara ayrıca eklenir.

Örnek 1: Kalorimetreli bina

Binadaki kalorimetrelerin dönem tüketimleri toplamı 50.000 kWh, örnek dairenin tüketimi 1.000 kWh olsun.

Örnek 2: Isı pay ölçerli bina

Katsayıların uygulandığı ya da ürün ölçeğiyle çalışan bir binada, örnek dairenin üç radyatöründeki pay ölçerler dönem içinde 420, 310 ve 150 birim saymış olsun; dairenin toplamı 880 birimdir. Binadaki bütün pay ölçerlerin toplamı 22.000 birimdir.

Bu örnekte 880 birim, 880 kWh demek değildir. Hesap bir kWh fiyatı üzerinden değil, dairenin binadaki toplam içindeki oranı üzerinden yapılır.

Kat İstasyonlu Sistemlerde Durum

Kat istasyonu, merkezi kazandan gelen sıcak suyla daire içinde hem ısıtma hem de kullanım sıcak suyu sağlayan ünitedir. Kullanım sıcak suyu istasyondaki eşanjörde, daire içinde üretilir. İstasyonda ısı sayacı ve su sayacı gibi ölçüm cihazlarına yer ayrılabilir.

Sıcak su merkezde ayrı bir boylerde üretilmediği için hesap, boylerli sistemdeki gibi kurulmaz. Kalorimetre istasyonun girişinde, merkezden gelen hat üzerindeyse dairede sıcak su üretmek için harcanan ısı da bu sayaçtan geçer ve ölçülen tüketime dahil olur. Hesabın ayrıntısı binadaki sayaçların yerine ve türüne göre değişir; binanızda uygulanan yöntemi gider paylaşım bildiriminden kontrol edebilirsiniz.

Gider Paylaşım Bildiriminde Neye Bakmalısınız?

Yönetmelik, dairelere verilen ısıtma ve sıcak su gider paylaşım bildirimlerinde bulunması gereken bilgileri sayar. Hesabınızı kontrol ederken özellikle şunlara bakın:

• Isı sayacı ya da ısı ölçerlerdeki önceki ve son okuma değerleri ile aradaki fark tüketim.
• Binanın toplam giderinin ısıtma ve sıcak su hazırlama olarak ayrılmış tutarları.
• Isıtma giderinin tüketime bağlı ve sabit paylaşım oranları, bu oranlara karşılık gelen tutarlar ve dairenize düşen tutarlar.
• Dairenizin alanı ve okuma tarihleri.

Bir sayaç ya da pay ölçer arıza nedeniyle doğru ölçüm yapamazsa yönetmelik, o dairenin payının önceki benzer dönemlerdeki tüketimine ya da aynı dönemde benzer dairelerin tüketimine göre belirlenmesini öngörür.

Novus Enerji olarak kalorimetre ve ısı pay ölçer kullanılan binalarda uzaktan sayaç okuma ve ısı gideri paylaşımı hizmeti veriyoruz. Ölçüm cihazları için Kalorimetre ve Isı Pay Ölçer kategorilerimize bakabilirsiniz.